Jubileumviering, Jaar A, 22 oktober 2017, Eucharistie, Josephine van Pampus

Levende stenen, Jubileum 200 jaar SFX

De eerste brief van Petrus 2, 1-10            Johannes 17, 17-26

 

Amersfoort, 22 oktober 2017, SFX

 

Welkom en inleiding

200 jaar SFX, een feest. Twee eeuwen lang, en dat moeten we vieren. Maar hoe relatief is het ook. Want twee kilometer verderop rouwt de gemeenschap van de Heilige Geestkerk. Afgelopen vrijdag is de toren van haar klokken ontdaan, volgende week wordt de kerk overgedragen voor sloop. Zo relatief is het allemaal.

200 jaar, wat heeft zich allemaal afgespeeld onder dit dak? Hier in dit huis waar wij iets van God vermoeden? Wat heeft zich afgespeeld aan hoop en twijfel, domheid, drift, plezier, onzekerheid? Woorden die zijn gezegd, mensen die elkaar hier hebben gevonden in geloof - en ja, ook in geloof zijn verloren. Wat is hier gestreden, uitgevochten, geleerd, toevertrouwd en gevierd? En nog belangrijker, wat is onder dit dak binnengekomen, en wat is uitgedragen de wereld in?

Mensen hebben hartstochtelijk gebouwd aan deze geloofsgemeenschap, en mensen doen dat nog steeds. Levende stenen waarvan je hoopt dat zij binnen en buiten deze muren een plaats maken waar de Eeuwige zou willen wonen. Maar vergis je niet: het is niet af, het is nooit af. Dit gebouw mag een schuilplaats zijn, maar het is in feite het tabernakel, de tent van de Eeuwige, waarvan je met een gerust hart ooit kan zeggen: breek maar af want wij trekken verder in het spoor van God. Op weg naar een land ongedacht. Zo mogen wij vieren vandaag, eventjes. En morgen? Morgen wacht ons weer onze opdracht, mensen van God te zijn.
In dat besef dat wij met Hem gaan, onder Zijn hoede, in Zijn spoor, levend van Zijn ontferming maken wij het stil in ons hart.

 

 

Overweging / getuigenis

Levende stenen die eenheid moeten vormen. Het zijn met stip de twee grootste struikelblokken van elke kerk. Het is het spanningsveld tussen geënt zijn op een fundament binnen de dynamiek die God van ons vraagt. Voordat je het weet heb je je als geloofsgemeenschap behoudend conservatief vastgemetseld in de traditie die jou vertrouwd en goed overkomt. Want wat is het heerlijk om te komen op de plek die woorden laat horen waar jij je aan kan voeden. Maar ben je wel eens in de Joriskerk geweest? Of de Rafaëlgemeente? Weet je wel van het bestaan hiervan?

Voordat je het weet heb je je eigen hoeksteen gevonden. En anderzijds: voordat je het weet heb je zo’n eenheid met elkaar dat de kring zich sluit.

 

U kent vast wel die beeldjes van stenen figuurtjes die in een kring staan met een kaarsje erin. Ze houden elkaar stevig omarmd, symbool van vriendschap en gemeenschap. In talloze kerken en pastorieën kom ik ze tegen. En ik heb er een bloedhekel aan. Temeer ze zo expliciet laten zien hoe kerk nou net niet zou moeten zijn. Een hermetisch gesloten cirkel, naar binnen gericht, kijkend naar elkaar, starend naar binnen naar het lichtje dat brandt.

Hoe kan je zo de eenheid vormen als je denkt dat je die al in je handen hebt?

Wie mij kent, weet dat ik de oecumene een warm hart toedraag. Binnen die oecumene is een uitspraak van Erik Borgman mij erg dierbaar: weet dat jij als kerk zonder de ander nooit of te nimmer compleet bent.

Je hebt de ander nodig want de ander wijst jou op wat je mist. Dat geldt voor de oecumene, maar het geldt net zozeer voor de parochie van Onze Lieve Vrouw in Amersfoort, en ja, het geldt ook voor deze kerk, de Xaverius aan het Zand. Je hebt elkaar nodig, want zonder de ander ben je niet één. Wanneer de ander lijkt op jou is het niet zo lastig. Kom maar bij ons want wij zijn gastvrij… Kom dan maar in de kring – nee, je staat er misschien al in.

 

Betekent dat dat de ander in moet schuiven bij jou? Invoegen in jouw éénheid?

Nee.

De uitdaging is dat je de ontmoeting met de ander uit durft te laten lopen op verbinding. Dat jij als mens, als geloofsgemeenschap en als kerk het aandurft om je onherroepelijk te laten veranderen doordat je de verbinding met de ander aan wilt gaan.

Het wordt spannend wanneer de ander jou zo anders is. Dan schuurt het, doet het zeer. Dan is de ander een luis in je eigen pels, klopt aan jouw geloofsverhaal en stelt vragen aan het verhaal dat jij zo graag conservatief wilt behouden. En dat is moeilijk voor elke kerk. Of je nu conservatief bent in de Gregoriaanse mis, of dat je nu conservatief bent in een kerk zoals deze hier op ’t Zand die Oosterhuis en de vroegere Acht Mei beweging omarmt.

 

Wanneer Jezus bidt om behoud voor ons, en opdat we één mogen zijn zoals Hij dat is met de Vader,  dan gaat het om een gezamenlijke eenheid die wij mogen hebben ín die Vader.
Niet onze eigen eenheidjes, met eigen hoeksteentjes, met eigen kringetjes je blind starend in een eigen gevormd middelpunt dat in wezen geen middelpunt is.
Nee het gaat om de ene Hoeksteen die is, en het ene Licht dat is.

 

Dan wordt de vraag of je elkaar vindt op dat ene fundament van Christus. Of denk je allemaal je eigen hoeksteentje te kunnen veroorloven? Maar met allemaal eigen hoeksteentjes stort het plan dat de Eeuwige met ons heeft volkomen in elkaar.

Tel je zegeningen, denk ik zo vaak hier in Amersfoort.
Tel je zegeningen waar wij op zoveel plekken op dat ene fundament het geloofsleven uit kunnen dragen. Tel je zegeningen met al die pijnlijke verschillen, met verschillende koren en voorgangers, met gebeden en gewoontes. Tel je zegeningen, bisdom van Utrecht, parochie van Amersfoort en lieve kerk hier aan het Zand. Want echt, zonder de ander bén je niet één, zal je nooit één worden.

 

Maar ik heb wel een vraag. Een uitdaging:

Breekt deze kring open. Draai om te beginnen de poppetjes om, naar buiten gericht. Zoek het Licht met elkaar in de eenheid en gefundeerd op die Ene.
Dat is de enige kans voor de kerk om waar dan ook over 200 jaar weer te vieren.

Zonder de ander, ben je niet compleet – Mét de ander, máák je compleet !

 

Sint Franciscus Xaverius 200 jaar; proficiat, en heb er profijt van.

 

Amen

 

 

Geloofsgemeenschap St. Franciscus Xaverius - 't Zand 31, 3811 GB Amersfoort.
Bereikbaar iedere werkdag van 9.00-12.00 u. tel 033 4721705, of 
email.
Voor dringende pastorale zorg kunt u bellen naar: 06-57541222.