3e Zondag van de Advent, Jaar B, 17 december 2017, Woord en Gebed, Huib Klamer

Overweging 17 december 2017

Advent is een tijd van verlangen, verwachting naar de Messias. Wanneer, waar en hoe zal de Messias komen? Wanneer komt Hij eindelijk? Het duurt wel lang. Dat ongeduld heeft Gerard Reve, bekend romanschrijver en dichter, verwoord in een gedicht voor de grafsteen in het dorpje Blaauwhuis - de grafsteen van een jonge man, Gerrit, die vlak voor het einde van de oorlog door de Duitsers werd vermoord -: “Dag lieve jongen…. Gij, die Koning zijt
Gij weet waarom dit is, ik niet, Dat Koninkrijk van U, weet U wel, wordt dat nog wat?”

Dat Koninkrijk wordt dat nog wat? Ik begrijp het ongeduld, van Gerard Reve. Wat gebeurt er niet allemaal. Hoeveel lijden is er niet in de wereld? Aardbevingen, orkanen, bosbranden. Wreedheden die mensen elkaar aandoen. Het doet pijn, roept gevoelens op van ongeloof, afschuw. Hoe lang gaat dit leed allemaal nog door? 2000 jaar geleden trad Jezus op.
Na zijn dood was de verwachting onder zijn leerlingen dat de Messias snel zou komen.
Maar het schiet niet echt op…. Soms zijn er tekenen van hoop. We hebben Mandela gekend maar na zijn dood is Zuid-Afrika een gewelddadig en door en door corrupt land geworden.
De zachtmoedige Obama predikte hoop – Yes we can -, was acht jaar president, maar de Verenigde Staten zitten nu op een heel andere koers. Komt aan alle lijden ooit een einde?
Of blijft het misschien een eeuwige strijd?

Wie is eigenlijk die Gd waar we in geloven? Welk beeld van Gd, welk Godsbeeld hebben we?
Vroeger dacht ik dat God een alleskunner, een allesweter, een Opperwezen die, als Hem dat goed dunkt, tussenbeide komt. In zo’n God geloof ik niet, niet meer. Ik geloof niet in de God van Gerard Reve: de God die ingrijpt, de dood van een jonge man voorkomt.
Ik geloof in een andere God: een Gd die partner van mensen is, wil zijn. Een Gd die ons bijstaat, kracht geeft, troost. Een Gd die mensen ook vrij laat, ruimte geeft. Ik zie de wereld als een vrije open ruimte die mensen zelf vorm geven, met elkaar. Gd is als zachte kracht in mensen werkzaam als liefde, mildheid, wijsheid, vreugde. Verborgen aanwezig.
Die Gd gaf zichzelf de naam Ik ben er, Ik zal er zijn. Die Gd voedt ons innerlijk zoals brood ons voedt; vervult ons zoals water uit een overvloeiende bron. Die Gd laat zich soms zien.
We ervaren Hem soms als Licht, als wat Heilige Geest wordt genoemd. Die Gd wordt werkzaam in mensen die zich voor hem open stellen en door hem aangeraakt worden.
Zuiveren van hart, armen van geest. Die Gd toont wordt meestal niet bij machthebbers, bij mensen aan de top. Gd laat zich eerder zien in een klein kind. In een stal, niet in een paleis.
De engel Gabriël verschijnt niet aan een rijke prinses maar aan een eenvoudig meisje, Maria.
We moeten Gd niet zoeken op het Binnenhof, eerder in de Schilderswijk.

We hoorden drie profeten vanochtend: Maria, Jesaja en Johannes. Alledrie hebben ze goed nieuws: een nieuw leven, een ommekeer is mogelijk, maar alleen als we ons zelf openstellen, ons inzetten. Alledrie profeten hebben ervaren: Gd leeft, Hij vergeet ons niet, Hij is mét ons.
Als we ons van die Gd bewust worden krijgen we een krachtige partner; dan verandert ons leven, onze wereld.
Maria wordt overschaduwd, bevrucht door Heilige Geest. Ze juicht het uit - we zongen het net - : “Gd heeft oog voor mijn kwetsbaar bestaan. Wie zich met hoogmoed versieren, vallen
Machtigen worden ontgoocheld. Vernederden krijgen een waardige plaats.”
Juichende woorden horen we ook bij Jesaja: “Gd’s geest rust op mij,… inspireert mij:

om gebroken  harten te verbinden, gevangenen vrijlating te melden…..”
Johannes de Doper is niet gekleed in een mooi pak maar in een kameelharen mantel, het allersimpelste. Hij eet sprinkhanen en wilde honing. Johannes noemt zich: een roepende in de woestijn. Woestijn staat symbool voor de maatschappij van zijn tijd, die een woestenij is, door de  Romeinse onderdrukking en onzekerheid over Israëls toekomst. Johannes roept: zie waar je heil is, zie het Licht. Dat licht is al onder ons maar we zien het niet. Hij roept ons op tot omkeer: Maakt recht de paden voor de Heer, waarover Hij in onze wereld kan binnenkomen, actief kan worden. Hij roept ons uit om ons te bekeren, onze levensstijl te veranderen. De weg te bereiden naar een nieuw leven, een nieuwe samenleving waarin mensen vrij zijn, gelukkig.


Zien we iets van de komst van de Messias in onze tijd? Ik heb me afgevraagd: zie ik voorbeelden van zo’n ommekeer, dichtbij. De nu 23-jarige Boyan Slat, student aan de Technische Universiteit Delft. Hij was op een duikvakantie in Griekenland en schrok zich rot van alle plastic afval. Hij vond een installatie uit om het plastic afval in de oceanen op te vangen en op te ruimen.
Een tweede voorbeeld: juffrouw Kiet, onderwijzeres aan basisschool Het Palet in Hapert, Brabant. Zij is juf voor een klas met vluchtelingen, afkomstig uit alle windstreken, meestal met een rugzak aan traumatische ervaringen. Met oneindig veel geduld leert Kiet de leerlingen de Nederlandse taal, lezen en schrijven, maar ook om weer kind te zijn.
Van deze voorbeelden word ik blij; dan denk ik: in deze mensen is de Messias aan het werk.

Mensen kunnen zich met elkaar verbinden. In gemeenschappelijke betrokkenheid. Prachtig voorbeeld vind ik de Sant Egidiobeweging, opgericht in Rome, in 1968, door Andrea Riccardi, een 18-jarige student.  Nu  heel actief in Antwerpen waar een groepje studenten begon ouderen te bezoeken. Dat breidde zich uit tot opvang van daklozen, hulp aan kinderen van vluchtelingen. Dialoog met moslims en joden. Nu ook met afdelingen in Amsterdam, Apeldoorn en Utrecht.

Dat zijn tekenen in onze tijd dat de Messias komt, ja dat de Messias er eigenlijk al is. Wij kunnen meewerken aan de komst van Messias. Moeder Teresa van Calcutta zei heel treffend:  
We kunnen geen grootse dingen doen; alleen heel veel kleine dingen met veel liefde.

Zoals Johannes profeteert: Midden onder u staat Hij die  u niet kent.
Dat gaan we direct zingen.
Laten we gaan meedoen in die beweging die de weg voor de Messias aanlegt.

 

Huib Klamer

Geloofsgemeenschap St. Franciscus Xaverius - 't Zand 31, 3811 GB Amersfoort.
Bereikbaar iedere werkdag van 9.00-12.00 u. tel 033 4721705, of 
email.
Voor dringende pastorale zorg kunt u bellen naar: 06-57541222.