Overweging 18 maart 2018 door Huib Klamer

Overweging 18 maart Johannes 12: 20-33

 

 

Dit jaar wandelen 300.000 mensen de pelgrimstocht naar  Santiago de Compostella.  Eén van hen is Andre Wopereis, de man die altijd onze liturgieboekjes maakt. Hij gaat op 1e Paasdag, na de eucharistie, van hier op weg naar Santiago. Maar eigenlijk zijn we allemaal pelgrims. Mensen op zoek naar hun bestemming. Bereid om op weg te gaan. De 40-dagen tijd naar Pasen is zo’n pelgrimage. We geven gehoor geven aan ons verlangen naar bevrijd leven, zoeken naar nieuwe zin, komen tot inkeer.

Jeruzalem is altijd een populaire bestemming voor pelgrims geweest, ook al in Jezus’ tijd. Juist ook met Pesach, het Joodse Pasen. Joden herdenken de bevrijding uit hun slavernij, uit Egypte. Dat bevrijdingsverhaal is in Jezus’ tijd actueler dan ooit want Israël zucht zwaar onder het juk van de Romeinse bezetters. Joden zien uit naar verlossing.
Het evangelie van vandaag vertelt dat het over enkele dagen Pesach zal zijn.
Ook Jezus is naar Jeruzalem gekomen, al is het er niet veilig voor hem.
Hij houdt zich verborgen in de stad. Enkele Griekse pelgrims hebben van Jezus gehoord, willen meer van hem weten,  gaan naar hem op zoek, zoeken via zijn leerlingen contact.  Jezus vertelt hun  wat er met hem gaat gebeuren, wat Pasen betekent. Daarvoor gebruikt Jezus het beeld van de graankorrel die in de aarde valt, sterft, maar tegelijk tot nieuw leven komt, vruchten voortbrengt.
De graankorrel wordt koren, datzelfde koren wordt brood dat ons voedt.
We zien het straks overal om ons heen gebeuren. Ontelbare zaden liggen stil in de aarde te wachten, schieten wortel, ontkiemen,  groeien. Een wonderlijk proces – een mysterie -. Treffend beeld ook voor Jezus’ opstanding.

Jezus laat zijn leven los, hij sterft, wordt in een graf in de aarde gelegd - zoals graankorrels die in de aarde liggen - . Drie dagen later is zijn graf leeg.

Zijn lichaam is verteerd zoals de graankorrel verteert. Maar Christus herleeft, staat op, neemt een nieuw lichaam aan, verbindt zich met de aarde. Met Pasen wordt de wereld omgevormd. Als een hemelse lente. Jezus is niet alleen de historische persoon die 2000 geleden leefde en stierf. Het mysterie is dat Christus verder leeft met ons. Hij voedt ons met zijn aanwezigheid zoals brood en wijn ons voeden. Hij kan ons ook persoonlijk nabij zijn, als een vriend, een partner, helper. Christus is een zaadkorrel in onze ziel. In stilte werkzaam, soms voelbaar en zichtbaar als we er ontvankelijk voor worden.

Jezus houdt ook ons het beeld van de zaadkorrel voor. Als hij zegt: volg mij. Blijf niet op jezelf. Laat je leven los. Anders zul je het verliezen. Een vreemde boodschap; die haaks staat op wat ik meestal hoor. We hechten juist aan het leven, we willen zo graag leven, we zien helemaal niet uit naar de dood, we treuren om onze dierbare overledenen. Maar wat verstaan we eigenlijk onder leven, écht leven, zinvol leven. Wat betekent dat beeld van die zaadkorrel voor ons persoonlijk? Ik vond steun bij het kassageschenkje dat ik kreeg bij Albert Heijn. Voor elke 10 euro die ik besteedde, gaf de kassière mij een moestuintje.
Ik spaar ze voor mijn kleinkinderen. Ik heb er een meegenomen: een paar zaadjes, een bakje en een beetje grond. De wikkel beschrijft hoe ik de  aarde moet voorbereiden, de zaadjes moet planten, water moet geven, verpotten.
Na zes weken zijn de zaadjes radijsjes geworden die ik kan eten, zo wordt beloofd. Wat mij trof  in de instructie is de houding van aandacht die het moestuintje vraagt. Het zaad groeit vanzelf maar heeft tegelijk onze aandacht nodig. Zo gaat het – denk ik – ook met de graankorrel die Christus is in onze ziel.  Mijn hart is de aarde waarin Christus als graankorrel verborgen aanwezig is. Die aarde in mij kan ik verzorgen, begieten, bemesten. Zodat die graankorrel kan ontkiemen. Dat vraagt van mij een houding van aandacht, oplettendheid, geduld, vertrouwen. Zorg voor mezelf, zorg voor anderen. Zoals Jezus dat ons voorleefde: wees liefdevol aanwezig, toon bewogenheid, compassie, spreek een troostend woord, help waar nodig. Dan zal de graankorrel in ons ontkiemen, tot bloei komen, vrucht dragen. Mensen die ons ontmoeten, zullen dat merken en er profijt van ondervinden.

Als de graankorrel zich ontplooit en vrucht draagt wordt ons hart vernieuwd.
Zo lees ik de profetie van Jeremia dat we een nieuw hart krijgen. Dat betekent dat ik vrij word, vrij van alles wat mij belemmert om écht te leven.  Vrij word van mijn ik-gerichtheid, mijn cocon, de bubbel waarin ik me opsluit. Mijn ikkigheid opgeef; open word, naar Gd, naar anderen. Vertrouwen krijg, in plaats van in mijn angst blijf hangen. Vrijmoedig word, in plaats van krampachtig, zorgelijk. Bescheiden, in plaats van zelfingenomen.  Royaal, vrijgevig, in plaats van zuinig, afgemeten.  Ruimhartig, in plaats van jaloers. Vergevend, in plaats van wrokkig. Mild in plaats van boos. Vriendelijk, betrokken, hulpvaardig, in plaats van onverschillig, afstandelijk. Die vernieuwing van mijn hart kan zich met Pasen aan mij voltrekken. De 40-dagentijd is een tijd om ons daarin te oefenen, zoals een tuinier aandacht geeft aan het zaad en de planten. Dat is ascese. Het woord ascese betekent oefenen. Dat is wat we nodig hebben: oefenen. Steeds weer. Met klein projectjes, zoals dat moestuintje van Albert Heijn.
Dan kan Christus wortel schieten in mij, wordt mijn  hart vernieuwd, word ik vervuld van nieuwe geest. Dan lost mijn egoïsme op in verbondenheid, compassie, vreugde. Zelfontplooiing maar ook verbinding. Dan ontstaat gemeenschap, een nieuwe samenleving.  Met Pasen geef ik mijn oude leven op, mijn oude ik sterft, ik verbind me met Christus – en Christus verbindt zich met mij -, zodat nieuw leven in mij kan ontkiemen, groeien, vrucht dragen. Dat is pelgrimeren naar Pasen: opnieuw mens worden, met een vernieuwd hart.

Dat het zo mag zijn                                                                          Huib Klamer

Geloofsgemeenschap St. Franciscus Xaverius - 't Zand 31, 3811 GB Amersfoort.
Bereikbaar iedere werkdag van 9.00-12.00 u. tel 033 4721705, of 
email.
Voor dringende pastorale zorg kunt u bellen naar: 06-57541222.