Overweging 6 mei 2018, zesde zondag van Pasen, door Phil Jacobs

 

Zesde zondag van Pasen, 6 mei 2018

Handelingen 10, 25-26, 334-35 en 44-48

Johannes 15, 9-17

 

Nederlands is een taal die best wat saai is. Misschien vind u het niet leuk als ik dat zo zeg. Maar het begin van de lezing uit de Blijde Boodschap van Johannes laat dat duidelijk zien. Het gaat vandaag over liefde en liefhebben. Wij gebruiken deze woorden voor heel verschillende situaties en telkens met een andere invulling. Wij spreken over liefde als we verliefd zijn. Dan zeg je: ik vind jou lief. Vaak zeg je dat tegen iemand die er mooi uitziet of een leuke karaktertrek heeft. Ook kan zij of hij een talent hebben waar je blij mee bent. Een talent voor het spreken van talen, een talent voor sociale vaardigheden, een talent voor humor. We spreken ook over liefde  wanneer we vriendschap bedoelen. We liggen elkaar en we kunnen samen goed sporten, zingen of activiteiten beleven. Vrienden zijn je lief omdat je je bij hen prettig voelt.

Johannes heeft het over een nog andere invulling van het woord liefde. Om iets van zijn betekenis van liefde te begrijpen, is het belangrijk om enkele woorden uit de lezingen van vandaag naar voren te halen. In het boek Handelingen horen we dat een Romeinse baas in het leger, Cornelis is zijn naam, zich bekeerd heeft tot Christus. Dat wekt enige beroering, want deze Cornelis is een niet Jood, een heiden. Hij is niet besneden. Heidenen worden gezien als buitenstaanders. Voor sommigen in die tijd was het onbestaanbaar, dat een niet besnedene gedoopt werd. Wanneer je mensen van buiten toelaat, mensen die andere gewoonten hebben, roep je gemakkelijk onzekerheid op, gooi je oude zekerheden overboord. Je zoekt nieuwe wegen, nieuwe mogelijkheden. Petrus realiseert zich dat er bij God geen onderscheid des persoons is. Ieder mens telt voor God. Wanneer Petrus in het huis van Cornelis komt, maakt Cornelis een voetval voor Petrus. Hierop zegt Petrus: ‘ik ben ook maar een mens’, waarmee hij in het voetspoor van Jezus wil zeggen dat de ene mens niet belangrijker is dan de andere. Of je nu hier iets staat te vertellen of je de toiletten schoonmaakt. Beide mensen zijn nodig. De een staat niet hoger of lager dan de ander. Om die gelijkwaardigheid van mensen een gezicht te geven, is het goed dat er elk jaar een dag is waarop medewerkers in het zonnetje worden gezet en een woord van dank te horen krijgen. Dat gebeurt vandaag na de viering in de Hoor- en Leerzaal.

Ieder mens telt, de een is niet belangrijker dan de ander, dit komt ook in de lezing van Johannes naar voren. Jezus zegt: ‘Ik noem u geen dienaars meer, want ik heb alles wat ik van de Vader heb gekregen, met u gedeeld’. Wanneer elk mens telt, is er geen meester, is er geen dienaar. Elk mens heeft zijn waarde, zijn betekenis, los van rang en stand. Vaak komen mensen met een opvallend talent – denk aan een olympisch kampioen, iemand die een muziekconcours wint, een prijs krijgt voor zijn boek of iemand die een bijzondere prestatie levert – deze mensen komen in het nieuws, krijgen aandacht, worden geprezen. Er is niets mis mee om iemand in het zonnetje te zetten, te prijzen. Daar organiseren we speciale bijeenkomsten voor. Alleen is het jammer dat de vuilnisman of -vrouw geen pluim krijgt, wanneer hij een dag lang de geur van ons stinkende afval ruikt en opruimt. Hier ontbreekt aandacht, waardering voor mensen.

In de Blijde Boodschap van Johannes gaat het over gelijkwaardigheid van mensen. Liefde is het grootste gebod. De opdracht aan ons is elkaar lief te hebben. Mogelijk roept zo’n gebod weerstand op, omdat je denkt: dan moet ik mezelf wegcijferen, mezelf uitschakelen en me opofferen voor de ander alsof ik er zelf niet toe doe. Jezus laat zien hoe je de ander lief kunt hebben, waarbij het er niet om gaat jezelf als niet van belang te voelen. Jezus geeft aandacht aan de melaatse, de hoer, de tollenaar, omdat ze er allemaal bij horen.  Jezus sluit mensen niet uit. Hij cijfert zichzelf niet weg. Hij geeft van wat hij in zich heeft. Aandacht aan mensen die zich voelen er niet bij te horen. Jezus zegt: ‘Zoals de Vader mij heeft lief gehad, zo heb ik u ook lief. Hebt elkaar lief, zoals ik u lief heb en de Vader mij lief heeft’. Maar waar gaat het om als Jezus het woord liefde gebruikt? Jezus spreekt over onvoorwaardelijke liefde. Aan de liefde van de Eeuwige is geen voorwaarde verbonden. Ieder mens is van waarde, ieder mens mag er zijn en wordt door de Eeuwige erkent. De Eeuwige heeft aandacht voor elk mens omdat hij ís. Als ontvanger van het leven van de Schepper geeft Hij om jou, om mij, om ieder mens op deze aarde. De liefde van de Eeuwige is aandacht ontvangen om niet. Omdat jij er bent. Deze vorm van liefde is geen verliefdheid; het is geen vrienden zijn om het leuk met elkaar te hebben. Het is een onvoorwaardelijke liefde. Het is volmaakte liefde. Geven van wat je hebt om niet. Je bent er en daarom ziet de Eeuwige je staan, ziet Hij dat je van betekenis bent. Vandaag worden we opgeroepen om deze vorm van liefde, de liefde om niet, te verwezenlijken. Jezus heeft de belangeloze liefde van de Vader in de wereld zichtbaar gemaakt. Als Schepsel van die Vader heeft Hij ons lief. Vanuit de liefde van de Eeuwige zijn wij in staat het voorbeeld van Jezus te volgen. We kunnen belangeloze liefde geven aan elkaar omdat de Eeuwige die liefde voor ons heeft. Geloof in de Eeuwige is de eerste voorwaarde. Geloof in Gods liefde is de geestkracht die ons mild maakt, barmhartig.

 

En dan de realiteit. Hoe staat de wereld ervoor, hoe gaan wij mensen met elkaar om, hoe gaan volkeren met elkaar om. Is het wel reëel te geloven in belangeloze liefde in een wereld waar het vaak gaat om ‘de dikke ik’? Onvoorwaardelijke liefde en eigen belang. Dit is het kruispunt waarop we elke dag opnieuw in ons leven staan. Liefde, de mens naast ons zien staan, hem in de ogen kijken, lukt ons niet zonder meer. We zullen in ons iets moeten overwinnen, ons over de drempel van ‘de dikke ik’ moeten zetten. De Eeuwige ziet zijn Zoon in de ogen, ziet Hem als waardig mens, zoals Jezus de Vader ziet als Schenker van aandacht. Jezus heeft ons zijn oprechte liefde getoond door de medemens aan te kijken en als waardig mens te benaderen ook al sluiten sommige mensen hun medemens uit. Jezus stelt de onvoorwaardelijke agape, het Griekse woord voor deze vorm van liefde, centraal in zijn levenshouding. De wilskracht om er iets van te maken in de omgang met mensen die je in het leven ontmoet. De wilskracht om je te verbinden. Ben jij , ben ik de volgeling van die Jezus? Waar vriendschap, waar liefde de boventoon voert, daar is de Eeuwige. Doe je mee?

Phil Jacobs

Geloofsgemeenschap St. Franciscus Xaverius - 't Zand 31, 3811 GB Amersfoort.
Bereikbaar iedere werkdag van 9.00-12.00 u. tel 033 4721705, of 
email.
Voor dringende pastorale zorg kunt u bellen naar: 06-57541222.